Czy kurczak to nowy papieros? Onkolog komentuje

Czy drób: kurczak, indyk jest zdrowy i czy można go bezpiecznie jeść? To pytanie współcześnie nie jest pozbawione sensu, także w świetle najnowszych badań, o czym poniżej. Zacznijmy jednak od klasycznego pytania:

„Proszę mi powiedzieć, co mam jeść, doktorze.”

Słyszę to nieustannie od pacjentów, znajomych, a czasem nawet od osoby siedzącej obok mnie w samolocie.
Pochylają się w moją stronę, oczekując odpowiedzi. Liczą, że zdradzę im jakąś sekretną antynowotworową dietę, której jeszcze nie widzieli ani na TikToku, ani w sklepie spożywczym.

Ostatnio coraz częściej słyszę jedno pytanie:

„Czy powinienem przestać jeść kurczaka?”

Rozumiem te obawy.

Niedawne badanie przeprowadzone w południowych Włoszech wykazało, że u osób jedzących ponad 300 gramów drobiu tygodniowo:

• drób wiązał się z prawie 1,3-krotnie wyższym ryzykiem zgonu,
• odnotowano również zwiększone ryzyko nowotworów przewodu pokarmowego.

Nawet ja uniosłem brwi ze zdziwienia.

Bo jem kurczaka regularnie.

Jestem onkologiem i po sześćdziesiątce nadal startuję w zawodach kulturystycznych. A uwierzcie mi – kurczak z brokułami to niemal stały element talerza większości kulturystów.

Więc co teraz? Powinienem przestać? Powinieneś Ty?

Kurczak? Najpierw nie panikujmy – fakty zamiast strachu

To badanie nie było kontrolowanym eksperymentem klinicznym. Było to badanie obserwacyjne. Naukowcy przyglądali się temu, co ludzie jedli, a następnie analizowali ich stan zdrowia w czasie. Takie badania pomagają dostrzec pewne trendy, ale nie udowadniają związku przyczynowo-skutkowego.

Nie można na podstawie jednego badania ogłosić, że kurczak to nowy azbest. Od dziesięcioleci wiemy, że zdrowie kształtują nie pojedyncze produkty czy tygodniowe menu, lecz wzorce żywieniowe (w tym ograniczenie spożycia przetworzonych cukrów), styl życia, geny, poziom stresu i jakość snu.

Nie unikniesz dziedzicznego ryzyka raka jelita grubego tylko dlatego, że zrezygnujesz z kanapki z indykiem. I tak samo – nie zrujnujesz sobie zdrowia niedzielnym grillowanym udkiem.

Białe mięso kontra czerwone: fałszywy podział?

Od dawna wierzyliśmy, że białe mięso jest bezpieczniejsze niż czerwone. Jednak badanie z 2019 roku sugeruje, że oba rodzaje mogą podobnie podnosić poziom LDL („złego”) cholesterolu.

Z kolei to nowe badanie nie wyjaśniało jednak, czy uczestnicy jedli grillowane piersi kurczaka, czy panierowane wędliny pełne dodatków i soli. Jeśli wrzucimy cały drób do jednego worka, to tak jak byśmy powiedzieli:

„Cała muzyka jest do niczego, bo niektóre utwory są okropne.”

Co jeszcze mogło wpłynąć na wyniki badania?

W badaniu nie uwzględniono wielu czynników mogących wpływać na zdrowie – od sposobu przyrządzania mięsa, przez jakość hodowli, po ogólną dietę i poziom aktywności fizycznej uczestników. Jeśli drób był smażony w głębokim tłuszczu lub grillowany w wysokich temperaturach, mogło to zwiększyć ilość związków rakotwórczych, takich jak aminy heterocykliczne czy policykliczne węglowodory aromatyczne.

Poza tym, osoby jedzące więcej drobiu mogły jednocześnie jeść mniej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych – co samo w sobie mogło zwiększać ryzyko chorób.

Jak ja to widzę jako lekarz i człowiek aktywny fizycznie?

Nie rezygnuję z kurczaka. Ale dbam o to, by pochodził z dobrej jakości hodowli i był odpowiednio przyrządzony – najlepiej gotowany na parze, duszony lub pieczony w umiarkowanej temperaturze. Unikam przypalania mięsa i zawsze dodaję do posiłku porcję warzyw.

Dla mnie drób jest jednym z elementów zbilansowanej diety – obok ryb, roślin strączkowych, orzechów i pełnoziarnistych węglowodanów. To całościowy obraz żywienia ma największy wpływ na zdrowie, a nie pojedynczy produkt.

Co warto zapamiętać?

Badania obserwacyjne są przydatne, ale wymagają ostrożnej interpretacji. Zanim zaczniesz eliminować kolejne produkty, spójrz na swój jadłospis jako całość.

Dbaj o różnorodność, jakość żywności i sposób jej przygotowania. Pamiętaj też, że zdrowie to nie tylko dieta – równie ważne są sen, ruch, relacje i umiejętność radzenia sobie ze stresem.