Zespół cieśni kanału nadgarstka. Diagnostyka, objawy i współczesne metody leczenia

Artykuł sponsorowany

Drętwienie palców, osłabienie chwytu oraz wybudzający ze snu ból dłoni to klasyczne objawy, które mogą świadczyć o rozwoju zespołu cieśni kanału nadgarstka. Jest to najczęstsza neuropatia z ucisku w obrębie kończyny górnej. Wczesne rozpoznanie problemu pozwala na wdrożenie skutecznego postępowania i uniknięcie nieodwracalnych zmian w strukturze nerwu pośrodkowego.

Czym jest zespół cieśni kanału nadgarstka?

Zespół cieśni kanału nadgarstka (ZCKN / ZCN) powstaje na skutek wzrostu ciśnienia w obrębie kanału nadgarstka – ograniczonej przestrzeni anatomicznej, przez którą przechodzą ścięgna zginaczy palców oraz nerw pośrodkowy. Gdy w wyniku zmian obrzękowych, zapalnych lub innych czynników dochodzi do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka, nerw pośrodkowy ulega mechanicznemu uciśnięciu.

Długotrwały ucisk zaburza mikrokrążenie wewnątrznerwowe, co prowadzi do niedokrwienia nerwu, zaburzeń przewodnictwa impulsów elektrycznych, a w skrajnych przypadkach – do postępującego włóknienia i zaniku włókien nerwowych.

Jakie są charakterystyczne objawy neuropatii?

Sygnały świadczące o rozwoju ZCKN zazwyczaj narastają stopniowo. Początkowo dolegliwości pojawiają się głównie w nocy lub nad ranem, zmuszając pacjenta do strzepywania dłoni w celu uzyskania ulgi.

Do najważniejszych objawów należą:

• Mrowienie i drętwienie kciuka, palca wskazującego, środkowego oraz połowy palca serdecznego.
• Osłabienie siły mięśniowej dłoni, utrudniające wykonywanie precyzyjnych czynności, takich jak zapinanie guzików czy trzymanie kubka.
• Utrata czucia powierzchownego w obszarze zaopatrywanym przez nerw pośrodkowy.
• Zanik mięśni kłębu kciuka (widoczny w zaawansowanym stadium choroby).

Jak przebiega proces diagnostyczny?

Podstawą rozpoznania jest szczegółowy wywiad lekarski oraz badanie przedmiotowe. Lekarz przeprowadza testy kliniczne, takie jak test Phalena (zgięcie nadgarstka) czy objaw Tinela (opukiwanie okolicy kanału nadgarstka), które wywołują lub nasilają mrowienie w palcach.

W wybranych przypadkach, w celu potwierdzenia diagnozy, oceny stopnia uszkodzenia nerwu lub różnicowania z innymi patologiami, wykonuje się badania dodatkowe:

1. Badania elektrodiagnostyczne (ENG, niekiedy uzupełnione EMG) – oceniają przewodnictwo w nerwie pośrodkowym oraz funkcję unerwianych przez niego mięśni.
2. Ultrasonografia (USG) – umożliwia wizualną ocenę przekroju poprzecznego nerwu, stopnia jego obrzęku oraz stanu sąsiednich tkanek.

Jakie są metody leczenia zespołu cieśni kanału nadgarstka?

Wybór strategii leczenia zależy od stopnia zaawansowania zmian oraz czasu trwania objawów. W łagodnych i umiarkowanych stadiach stosuje się leczenie zachowawcze. Obejmuje ono unieruchomienie nadgarstka w ortozie na noc, modyfikację nawyków ruchowych, zabiegi fizykalne oraz stosowanie leków przeciwzapalnych lub iniekcji sterydowych zmniejszających obrzęk.

W przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczym lub gdy badanie ENG wykazuje znaczne uszkodzenie nerwu, wskazana może być interwencja zabiegowa. Dziedzina taka jak chirurgia ręki i nadgarstka dysponuje opcjami operacyjnego odbarczenia kanału nadgarstka. Zabieg polega na przecięciu troczka zginaczy, co natychmiastowo zmniejsza ciśnienie w kanale i stwarza warunki do regeneracji nerwu. Procedura ta może być wykonywana metodą klasyczną (na otwarto) lub endoskopową.

W diagnostyce oraz kompleksowym planowaniu terapii schorzeń kończyny górnej pomagają specjalistyczne ośrodki medyczne, takie jak MIRAI Clinic, zapewniające pacjentom dostęp do pełnej diagnostyki obrazowej oraz konsultacji ortopedycznych.

Utrzymujące się dolegliwości drętwienia dłoni powinny zostać ocenione przez specjalistę – lekarza ortopedę lub neurologa. Wczesne rozpoczęcie leczenia istotnie zwiększa szansę na pełny powrót funkcji nerwu.

Źródła:

1. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) – Management of Carpal Tunnel Syndrome: Evidence-Based Clinical Practice Guideline, 2024.

1. Cochrane Database of Systematic Reviews – Surgical versus non-surgical treatment for carpal tunnel syndrome, 2024.

1. Neurology – Practice parameter: electrodiagnostic studies in carpal tunnel syndrome, 2002.