Artykuł sponsorowany
Pacjent przychodzi do lekarza z kartką: 150/95 w gabinecie, 128/80 w domu. Które ciśnienie jest prawdziwe? Najczęściej oba, tylko zmierzone w dwóch różnych stanach organizmu i często dwiema różnymi metodami.
Efekt białego fartucha to nie wymówka
Sam widok gabinetu potrafi podnieść ciśnienie o kilkanaście jednostek. Zjawisko jest na tyle powtarzalne, że doczekało się własnej nazwy i osobnych zaleceń w wytycznych kardiologicznych, a lekarze coraz częściej proszą o serię pomiarów z domu, zamiast opierać decyzję na jednym odczycie z wizyty.
Kłopot w tym, że domowy pomiar bywa wykonany tak, że jego wynik też niewiele wnosi.
Pięć rzeczy, które psują pomiar we własnej kuchni
- mankiet zapięty na rękawie swetra albo koszuli,
- pomiar zaraz po wejściu do mieszkania, bez kilku minut spokojnego siedzenia,
- rozmowa w trakcie pompowania (włączony telewizor działa podobnie),
- ręka zwisająca wzdłuż ciała zamiast opartej o stół, mniej więcej na wysokości serca,
- kawa, papieros albo pełny pęcherz na kwadrans przed.
Każdy z tych błędów osobno przesuwa wynik o kilka jednostek. Zebrane razem potrafią dać różnicę, przy której zapisywanie czegokolwiek traci sens.
Jeden odczyt to anegdota
Ciśnienie zmienia się w ciągu doby i reaguje na sen, sól, stres, wysiłek i porę dnia. Pojedynczy wynik mówi więc tyle, ile jedno zdjęcie z całego dnia. Dopiero seria układa się w linię, na której coś widać, i stąd bierze się klasyczne zalecenie: dwa tygodnie, rano i wieczorem, po dwa pomiary w odstępie minuty.
Tu zaczyna się prawdziwy problem. Dzienniczek trzeba prowadzić samemu, kartka ginie, wynik z wtorkowego wieczoru zostaje w głowie zamiast na papierze, a po dwóch tygodniach zamiast dwudziestu ośmiu pomiarów jest ich siedem.
Gdzie w tym wszystkim mieści się zegarek
Zegarek nie zastąpi ciśnieniomierza, ale rozwiązuje dokładnie ten jeden problem: regularność i zapis. Pomiar uruchamia się z nadgarstka w dowolnym momencie, a wynik trafia do aplikacji razem z datą i godziną. Po dwóch tygodniach dzienniczek jest gotowy, bez przepisywania czegokolwiek.
Nie wszystkie modele robią to jednak tak samo. Większość ocenia ciśnienie optycznie, czujnikiem prześwietlającym skórę, i podaje wartość orientacyjną, przydatną do śledzenia trendu. Osobna grupa ma mankiet wszyty w pasek: napełnia się on powietrzem i mierzy metodą oscylometryczną, czyli tą samą, na której pracuje ciśnieniomierz z apteki. Modele obu typów, ułożone pod kątem samego ciśnienia, zebrał w jednym miejscu polski producent EXON w kategorii zegarki z ciśnieniomierzem.
Odczyty z zegarka mają charakter orientacyjny i służą do obserwacji trendów. W razie wątpliwości wynik trzeba potwierdzić klasycznym ciśnieniomierzem, a przy powtarzających się odchyleniach porozmawiać z lekarzem.
Od czego zacząć
Od rzeczy nudnej: zmierz ciśnienie jutro rano, na siedząco, z przedramieniem opartym o stół, pięć minut po tym, jak usiądziesz. Zapisz wynik razem z godziną i powtórz wieczorem. Dwa tygodnie takich zapisków powiedzą lekarzowi więcej niż najlepiej wyglądający pojedynczy pomiar z gabinetu.
