Artykuł sponsorowany
Nierówno ustawione barki, wystająca łopatka, asymetria talii czy różna wysokość bioder mogą zwrócić uwagę rodzica podczas codziennych czynności. Nie każda taka obserwacja oznacza skoliozę, ale asymetria postawy u dziecka jest sygnałem, którego nie warto ignorować. Co zrobić, gdy rodzic zauważy coś niepokojącego? Najważniejsze jest zachowanie spokoju, uważna obserwacja i odpowiednia konsultacja.
Zwróć uwagę na asymetrię
Rodzic nie musi samodzielnie rozpoznawać skoliozy. Warto jednak wiedzieć, jakie elementy postawy mogą zwrócić uwagę.
Niepokój mogą wzbudzić między innymi:
- barki znajdujące się na różnej wysokości,
- jedna łopatka bardziej odstająca od drugiej,
- asymetryczne ustawienie miednicy,
- widoczna różnica w ułożeniu tułowia,
- wyraźne przechylanie się dziecka na jedną stronę,
- asymetria, która staje się bardziej widoczna podczas skłonu.
Szczególną uwagę warto zwrócić na postawę dziecka w okresach intensywnego wzrostu. W tym czasie zmiany sylwetki mogą zachodzić stosunkowo szybko, dlatego regularna obserwacja jest ważniejsza niż jednorazowa ocena.
Nie każda wada postawy oznacza skoliozę
To bardzo ważne rozróżnienie. Samo garbienie się, wysunięta głowa czy nierówne ustawienie barków nie wystarczają do stwierdzenia skoliozy. Asymetria może mieć różne przyczyny i nie zawsze oznacza strukturalną deformację kręgosłupa. Dlatego próba samodzielnego „wyprostowania” dziecka lub oceniania problemu wyłącznie na podstawie wyglądu może prowadzić do błędnych wniosków.
Co zrobić, gdy podejrzewamy skoliozę?
Pierwszym krokiem może być konsultacja z lekarzem lub fizjoterapeutą zajmującym się wadami postawy. Fizjoterapia skoliozy u dzieci może być elementem indywidualnie dobranego postępowania terapeutycznego. Podczas badania specjalista ocenia między innymi ustawienie poszczególnych części ciała, symetrię tułowia, ruchomość oraz sposób wykonywania określonych ruchów. W razie potrzeby może zalecić dalszą diagnostykę.
Dlaczego nie warto czekać?
W przypadku dziecka z podejrzeniem skoliozy istotna jest obserwacja zmian w czasie. Szczególnie ważne są okresy szybkiego wzrostu, kiedy sytuacja może zmieniać się dynamicznie. Nie oznacza to jednak, że każda zauważona asymetria wymaga natychmiastowej intensywnej terapii. Postępowanie powinno być dobrane indywidualnie do dziecka, rodzaju problemu, jego wieku oraz wyników badania. Dlatego lepszym rozwiązaniem niż czekanie, aż problem stanie się wyraźny, jest odpowiednio wczesna konsultacja i ustalenie, czy potrzebna jest obserwacja, ćwiczenia, fizjoterapia lub dalsza diagnostyka.
Co rodzic może zrobić w domu?
Rodzic może przede wszystkim obserwować dziecko i zwracać uwagę na zmiany w jego postawie. Warto robić to bez ciągłego poprawiania dziecka i przypominania mu, żeby „siedziało prosto”. Dobrym rozwiązaniem jest również zapewnienie dziecku regularnej aktywności fizycznej odpowiedniej do jego wieku i możliwości, ponieważ ruch jest ważnym elementem zdrowego rozwoju układu ruchu. Jeżeli dziecko zostało już zbadane przez specjalistę i otrzymało zalecenia dotyczące ćwiczeń, warto zadbać o ich regularne wykonywanie. W terapii wad postawy systematyczność może mieć większe znaczenie niż sporadyczne, intensywne treningi.
Czego lepiej nie robić na własną rękę?
Jednym z częstych błędów jest szukanie jednego uniwersalnego zestawu ćwiczeń na skoliozę i wykonywanie go bez wcześniejszej oceny dziecka. Nie każde dziecko z asymetrią postawy potrzebuje tego samego rodzaju ćwiczeń. Również popularne zalecenie „prostuj się” nie rozwiązuje przyczyny problemu. Nie warto także porównywać dziecka z rówieśnikami, gdyż rozwój każdego dziecka jest mocno indywidualny, nie zakładajmy również, że skoro asymetria nie powoduje bólu, to nie wymaga uwagi. Skolioza u dzieci może przebiegać bez dolegliwości bólowych.
Jak wygląda fizjoterapia dziecka ze skoliozą?
Fizjoterapia skoliozy powinna być poprzedzona dokładną oceną dziecka. Specjalista analizuje zakres ruchu, sposób wykonywania poszczególnych czynności oraz występujące asymetrie. Na tej podstawie można dobrać odpowiednie postępowanie. U części dzieci będą to ćwiczenia ukierunkowane na poprawę kontroli postawy i funkcjonowania układu ruchu, u innych potrzebne może być szersze postępowanie terapeutyczne. W przypadku skoliozy nie chodzi więc wyłącznie o to, aby dziecko „stało prosto”. Celem terapii jest odpowiednie dopasowanie działań do konkretnego problemu i potrzeb rozwijającego się organizmu.
Kiedy warto skonsultować dziecko?
Konsultację warto rozważyć, jeśli asymetria jest wyraźna, utrzymuje się lub staje się coraz bardziej widoczna. Szczególną uwagę warto zachować w okresie intensywnego wzrostu. Nie trzeba czekać na pojawienie się bólu. W przypadku dzieci brak bólu nie wyklucza problemu związanego z postawą czy ustawieniem kręgosłupa. Jeżeli rodzic nie ma pewności, czy obserwowana zmiana jest czymś istotnym, sama konsultacja może być dobrym sposobem na rozwianie wątpliwości. Specjalista może ocenić dziecko i powiedzieć, czy potrzebne są dalsze działania.
Najważniejsze jest odpowiednie rozpoznanie problemu
Zauważenie asymetrii u dziecka nie powinno być powodem do paniki. Jest natomiast dobrym momentem, aby przyjrzeć się sytuacji bliżej. Rodzic nie musi samodzielnie diagnozować skoliozy ani dobierać ćwiczeń. Najważniejsze jest zauważenie niepokojących zmian, konsultacja ze specjalistą i jeśli okaże się to konieczne rozpoczęcie odpowiednio dobranego postępowania. W przypadku podejrzenia skoliozy liczy się nie tylko sama obecność asymetrii, ale również jej charakter, nasilenie i zmiany zachodzące wraz z rozwojem dziecka. Artykuł powstał we współpracy z Holimed fizjoterapia i osteopatia.
