Artykuł sponsorowany
Ból pleców to sygnał, którego nie warto ignorować. Wybór odpowiedniego specjalisty — często ortopedy — może mieć kluczowe znaczenie w skutecznej diagnostyce i leczeniu. W tym artykule tłumaczymy, jak ortopeda może pomóc w walce z bólem kręgosłupa oraz w jakich sytuacjach warto udać się do innych specjalistów.
Kiedy ból pleców wymaga interwencji ortopedy
Ból pleców, szczególnie w odcinku lędźwiowym i szyjnym, należy do najczęstszych dolegliwości zgłaszanych w gabinetach lekarskich. Według danych WHO, nawet 80% populacji doświadcza go przynajmniej raz w życiu. Jeśli objawy nie ustępują po kilku dniach odpoczynku, nasilają się przy ruchu lub promieniują do kończyn, może to świadczyć o poważniejszym problemie.
W takich przypadkach warto skonsultować się z ortopedą, czyli lekarzem specjalizującym się w układzie mięśniowo-szkieletowym. Ortopeda bada nie tylko kości, ale również mięśnie, więzadła i stawy, które odgrywają kluczową rolę w stabilizacji kręgosłupa.
Rola ortopedy w diagnostyce bólu pleców
Ortopeda rozpoczyna diagnostykę od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego. Zadaje pytania o charakter bólu, jego lokalizację, czas trwania, czynniki zaostrzające oraz historię urazów. W zależności od uzyskanych informacji, może zlecić dodatkowe badania obrazowe:
-
RTG kręgosłupa — ocenia strukturę kostną i deformacje osi kręgosłupa.
-
Rezonans magnetyczny (MRI) — pozwala na dokładną ocenę tkanek miękkich, krążków międzykręgowych, rdzenia kręgowego i nerwów. W Polsce badania MRI wykonuje m.in. centrum diagnostyczne Rex Medica – https://rexmedica.pl/rezonans-magnetyczny/.
-
USG — pomocne w ocenie tkanek miękkich i przy urazach mięśniowo-ścięgnistych.
-
Tomografia komputerowa (CT) — wykorzystywana głównie przy podejrzeniach złamań lub zmian zwyrodnieniowych.
Dzięki kompleksowej diagnostyce ortopeda może dokładnie określić źródło dolegliwości i dobrać odpowiednią formę leczenia.
Jakie schorzenia kręgosłupa leczy ortopeda
Ortopeda zajmuje się szerokim spektrum chorób kręgosłupa, zarówno ostrych, jak i przewlekłych. Do najczęstszych należą:
-
Przepuklina krążka międzykręgowego (dyskopatia) — prowadzi do ucisku na nerwy, co powoduje ból promieniujący do kończyn (np. rwa kulszowa).
-
Zwyrodnienia kręgosłupa (spondyloza) — postępujące zmiany w stawach i krążkach międzykręgowych, często związane z wiekiem.
-
Skrzywienia kręgosłupa (skolioza, kifoza) — diagnozowane często już u dzieci, mogą prowadzić do poważnych zaburzeń biomechaniki kręgosłupa.
-
Stenoza kanału kręgowego — zwężenie przestrzeni w kanale kręgowym, powodujące ucisk na struktury nerwowe.
-
Urazy kręgosłupa — złamania, zwichnięcia lub stłuczenia, często będące wynikiem wypadków komunikacyjnych czy upadków.
W zależności od rodzaju schorzenia ortopeda może wdrożyć leczenie zachowawcze lub chirurgiczne.
Leczenie nieoperacyjne: rehabilitacja, farmakologia i fizjoterapia
W pierwszym etapie leczenia ortopeda najczęściej stosuje metody zachowawcze:
-
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (NLPZ) — niwelują objawy bólowe i ograniczają stan zapalny.
-
Fizjoterapia — kluczowa w leczeniu bólu pleców. Obejmuje ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie, terapię manualną, masaże i rozciąganie.
-
Zastrzyki dostawowe i blokady nerwowe — stosowane w przypadku ostrego bólu, szczególnie przy ucisku nerwów.
-
Korekcja postawy i ergonomia pracy — ortopeda edukuje pacjenta, jak unikać przeciążeń kręgosłupa w codziennych czynnościach.
Terapie te mogą być prowadzone we współpracy z fizjoterapeutą, co znacząco zwiększa ich skuteczność. Wiele ortopedycznych ośrodków leczenia bólu kręgosłupa współpracuje też z psychologami czy specjalistami medycyny bólu.
Kiedy ortopeda decyduje o leczeniu operacyjnym
Jeśli metody zachowawcze zawodzą lub dochodzi do powikłań neurologicznych (niedowład, zaburzenia czucia, nietrzymanie moczu), ortopeda może zakwalifikować pacjenta do leczenia chirurgicznego.
Zabiegi operacyjne wykonywane przez ortopedów to m.in.:
-
Mikrodiscektomia — usunięcie fragmentu krążka uciskającego nerw.
-
Laminektomia — usunięcie fragmentu kręgu w celu odbarczenia struktur nerwowych.
-
Spinal fusion (spondylodeza) — zespolenie sąsiednich kręgów w celu ustabilizowania kręgosłupa.
-
Artroplastyka dysku — wszczepienie sztucznego krążka międzykręgowego.
Choć w niektórych przypadkach takie operacje przeprowadzają neurochirurdzy, ortopedyczni chirurdzy kręgosłupa mają zwykle większe doświadczenie w zakresie stabilizacji i biologii kości.
Ortopeda czy neurochirurg? Kluczowe różnice
Decyzja, do którego specjalisty się udać, zależy od objawów i stopnia zaawansowania choroby. Ortopeda to najlepszy wybór w przypadku:
-
bólu związanego z deformacjami kostnymi, zwyrodnieniami i urazami mechanicznymi,
-
potrzeby leczenia operacyjnego z zakresu stabilizacji i fuzji kręgów,
-
konieczności współpracy z fizjoterapeutą na etapie leczenia zachowawczego.
Z kolei neurochirurg może być właściwym specjalistą, gdy występują poważne objawy neurologiczne, takie jak:
-
porażenie kończyn,
-
znaczne osłabienie siły mięśniowej,
-
zaburzenia funkcji zwieraczy.
W praktyce coraz częściej diagnoza i leczenie opierają się na współpracy obu specjalizacji.
Gdzie szukać pomocy diagnostycznej
Diagnostyka bólu pleców wymaga dostępu do nowoczesnego sprzętu obrazowego. Przykładem placówki, która oferuje kompleksowe badania takie jak USG, rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa, jest Rex Medica — centrum diagnostyczne znane z wysokiej jakości usług i szybkich terminów badań. Dzięki takiemu wsparciu ortopeda może postawić trafną diagnozę i wdrożyć optymalne leczenie.
Rola ortopedy w leczeniu bólu pleców
Ortopeda odgrywa kluczową rolę w leczeniu bólu pleców — od diagnozy, przez leczenie zachowawcze, aż po operacje kręgosłupa. Jego interdyscyplinarne podejście, współpraca z fizjoterapeutami oraz znajomość biomechaniki kręgosłupa sprawiają, że jest to specjalista pierwszego kontaktu w przypadku przewlekłych dolegliwości kręgosłupa.
Wybór odpowiedniego specjalisty powinien być uzależniony od charakteru objawów, ich nasilenia i dotychczasowych metod leczenia. Niezależnie od wyboru — nie warto czekać. Wczesna diagnoza i rozpoczęcie terapii zwiększają szanse na całkowity powrót do sprawności.
