Artykuł partnera
Nowotwory złośliwe to coraz poważniejszy problem w Polsce i na świecie – na ten moment są drugą najczęstszą przyczyną zgonów w naszym kraju, a liczba zachorowań systematycznie wzrasta. W Polsce rocznie wykrywa się ok. 140 tysięcy nowych przypadków chorób nowotworowych – najczęściej są to: rak płuc, sutka, jelita grubego, gruczołu krokowego oraz rak żołądka.
Nowotwory złośliwe – zachorowalność i umieralność
Nowotwory złośliwe rozwijają się na skutek nadmiernego dzielenia się komórek organizmu – utrata kontroli nad podziałami spowodowana jest obecnością mutacji w genach odpowiadających za regulację cyklów komórkowych. Takie mutacje mogą pojawić się np. z powodu niekorzystnego wpływu czynników środowiskowych (np. promieniowania UV czy dymu papierosowego) czy zostać przekazane dzieciom przez rodziców.
W Polsce, rocznie na nowotwory złośliwe zapada ok. 70 tys. mężczyzn i 70,5 tys. kobiet. Najczęściej u mężczyzn rozwijają się: rak płuc, prostaty, jelita grubego oraz pęcherza moczowego, natomiast u kobiet – rak sutka, jelita grubego, płuc i trzonu macicy. Im jesteśmy starsi, tym większe mamy ryzyko zachorowania na raka – 70% przypadków zachorowań dotyka osoby powyżej 60. roku życia. Rocznie w rezultacie choroby nowotworowej umiera ok. 53 tys. Polek i 43 tys. Polaków – w przeciągu ostatnich pięciu dekad liczba zgonów zwiększyła się o ponad dwa razy. Mężczyźni umierają najczęściej na skutek raka płuc, jelita grubego, prostaty i żołądka, kobiety – w konsekwencji raka płuc, piersi, jelita grubego oraz nowotworów złośliwych jajnika. Ok. 75% wszystkich nowotworowych zgonów stwierdza się po 60. roku życia.
Polska na tle państw Europy Zachodniej
W Polsce nowotwory złośliwe występują rzadziej u obu płci w porównaniu do państw zachodnich – zachorowalność jest niższa o 10% u kobiet i o 20% u mężczyzn. Z umieralnością jest jednak zupełnie odwrotnie – rocznie umiera o 10% kobiet i 20% więcej mężczyzn w stosunku do krajów Europy Zachodniej.
Większa umieralność to skutek przede wszystkim tego, że w Polsce nowotwory złośliwe rzadko są wykrywane we wczesnym stadium rozwoju, gdy szanse na całkowite pokonanie choroby wynoszą ponad 90%.
– mówi Magdalena Sikora, genetyk portalu zdrowegeny.pl
Nawet 70-80% chorujących trafia do onkologa dopiero wtedy, gdy nowotwór jest już zaawansowany. Dzieje się tak dlatego, że badania profilaktyczne nie są w naszym kraju wystarczająco rozpowszechnione, a lekarze rodzinni wystarczająco przygotowani – nowotwory złośliwe w początkowym stadium dają bardzo niespecyficzne objawy, które często są bagatelizowane. Ponadto, środki na finansowanie działań profilaktycznych oraz promowanie zdrowego stylu życia są w Polsce ograniczone, co również ma negatywny wpływ na moment wykrycia choroby.
Jak uchronić się przed nowotworem?
W walce z nowotworem kluczowe znaczenie ma profilaktyka – aby uchronić się przed nowotworem przede wszystkim należy prowadzić zdrowy tryb życia. Bardzo istotny jest sposób odżywiania – dieta powinna być bogata w warzywa i owoce, a uboga w tłuszcze zwierzęce. Ponadto, warto regularnie ćwiczyć i utrzymywać odpowiednią wagę, należy też unikać ekspozycji na takie szkodliwe substancje jak azbest czy te zawarte w dymie papierosowym. Ze względu na duże ryzyko wystąpienia nowotworu w przypadku posiadania predyspozycji genetycznych, zaleca się przeprowadzenie badania genetycznego – zwłaszcza, jeżeli w rodzinie pojawiły się już przypadki nowotworów. Takie badanie obejmuje analizę materiału genetycznego pacjenta w celu wykrycia mutacji, które silnie zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwór. Osoby obciążone zostają objęte szczególną opieką lekarską – tak, aby zmniejszyć prowdopodobieństwo rozwoju nowotworu do minimum lub wykryć toczący się proces nowotworowy odpowiednio wcześnie.
Dodatkowe informacje, ceny i dostępne badania genetyczne sprawdź na Zdrowegeny.pl
