Do odwodnienia dochodzi wtedy, gdy ciało nie otrzymuje wystarczającej ilości płynów. Zarówno zbyt małe spożywanie płynów, jak i ich szybka utrata, nieproporcjonalna z ilością dostarczanych, może prowadzić do odwodnienia.
Odwodnienie należy traktować poważnie. Jeśli mu się w porę nie zapobiegnie, może dojść do zagrażających życiu komplikacji takich, jak problemy z nerkami, czy problemy związane z przegrzaniem. Ponadto, odwodnienie może spowodować potencjalnie niebezpieczne zmiany w ciśnieniu krwi.
Jak odwodnienie wpływa na ciśnienie krwi?
Ciśnienie krwi to siła, którą krew wywiera na ściany tętnic i żył. Odwodnienie może wpływać na ciśnienie krwi, powodując jego wzrost lub spadek.
Odwodnienie i niskie ciśnienie krwi
Niskie ciśnienie krwi występuje wtedy, gdy jego odczyt jest niższy niż 90/60 mm Hg. Odwodnienie może powodować niskie ciśnienie krwi ze względu na zmniejszenie się objętości krwi w układzie krążenia.
Objętość krwi, to ilość płynu, który cyrkuluje w naczyniach krwionośnych. Istotne jest utrzymanie prawidłowej objętości krwi, by mogła ona dotrzeć do wszystkich komórek znajdujących się w organizmie. Gdy człowiek się odwodni, jego objętość krwi może się zmniejszyć, a tym samym doprowadzić do spadku ciśnienia krwi.
Zbyt niskie ciśnienie krwi sprawia, że organy nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu i składników odżywczych. Może potencjalnie dojść do wstrząsu.
Odwodnienie i wysokie ciśnienie krwi
Wysokie ciśnienie z kolei występuje wtedy, gdy odczyt skurczowy(najwyższy) wynosi 140 mm Hg lub więcej, a odczyt rozkurczowy(dolny) 90 mm Hg albo więcej.
Odwodnienie jest powiązanie z wysokim ciśnieniem krwi, aczkolwiek badania w tym temacie są wciąż ograniczone. Wiadomo jednak, że odwodnienie może powodować wysokie ciśnienie krwi w związku z działaniem hormonu zwanego wazopresyną.
Wazopresyna jest wydzielana w momencie, kiedy we krwi występuje duża ilość substancji rozpuszczonych lub gdy gęstość krwi jest zbyt niska. Obie te rzeczy mogą nastąpić w momencie utraty zbyt dużej ilości płynów.
W odpowiedzi na odwodnienie, nerki człowieka ponownie absorbują wodę, zamiast przemienić ją w mocz. Wysokie stężenie wazopresyny może spowodować zwężanie naczyń krwionośnych, a następnie wywołać wzrost ciśnienia krwi.
Pozostałe objawy odwodnienia
Istotne jest, by zwrócić uwagę na inne objawy odwodnienia. Pojawiają się one na długo przed odczuwalnym wzrostem bądź spadkiem ciśnienia krwi. Należy do nich:
- pragnienie
- suchość w ustach
- rzadsze oddawanie moczu
- mocz o ciemniejszym kolorze
- uczucie zmęczenia
- zawroty głowy lub nudności
- dezorientacja
Dodatkowo, u dzieci, u których doszło do odwodnienia, można zauważyć:
- suche pampersy przez kilka godzin
- brak łez w czasie płaczu
- irytacja
- zapadnięte policzki, oczy
- wyczuwalne ciemiączko na czaszce
- apatia
Przyczyny odwodnienia
Oprócz spożywania zbyt małej ilości płynów, istnieją także inne możliwe powody odwodnienia.
Mogą to być:
- Choroba – Wysoka gorączka może prowadzić do odwodnienia, a przy tym wymioty lub biegunka do znacznej utraty elektrolitów i płynów.
- Wzmożona potliwość – Pot to wydzielina składająca się głównie z wody. W trakcie upałów, intensywnych ćwiczeń, czy choroby człowiek dużo się poci, tym samym traci wodę.
- Częste oddawanie moczu – Przy spożywaniu alkoholu, leków moczopędnych i chorobach takich, jak cukrzyca, oddawanie moczu jest wzmożone.
Kiedy sięgnąć po pomoc medyczną
Należy pamiętać o udaniu się do lekarza w momencie, gdy pojawią się te symptomy:
- biegunka trwająca dłużej niż 24 godziny
- przyśpieszone bicie serca
- skrajne wyczerpanie, dezorientacja.
- stolec o czarnym lub krwistym kolorze
Dla niskiego ciśnienia krwi
Niższy niż zazwyczaj odczyt ciśnienia, bez innych objawów, nie musi być powodem do niepokoju.
Jednakże, jeśli oprócz niskiego ciśnienia krwi, pojawiają się inne symptomy, należy sięgnąć po pomoc medyczną.
Symptomy, na które należy zwrócić uwagę, to:
- zawroty głowy
- nudności
- uczucie zmęczenia
- zaburzone widzenie
Wstrząs, to nagły przypadek medyczny wymagający natychmiastowej pomocy. Należy niezwłocznie zadzwonić po karetkę jeśli ciśnienie krwi jest znacznie niższe niż zazwyczaj i widoczne są objawy takie, jak:
- lepka lub zimna skóra
- szybki, płytki oddech
- szybki i jednocześnie słaby puls
- dezorientacja
Dla wysokiego ciśnienia krwi:
Wysokie ciśnienie krwi zazwyczaj nie wywołuje innych symptomów. Większość osób o wysokim ciśnieniu dowiaduje się dopiero podczas rutynowych badań.
Jeśli ciśnienie jest regularnie mierzone, a odczyty są przez dłuższy okres czasu wysokie, należy skontaktować się ze swoim lekarzem.
Jaką ilość wody należy dziennie spożywać
Kluczem do zapobiegnięcia odwodnienia jest spożywanie wystarczającej ilości płynów każdego dnia.
Dzienne zapotrzebowanie na płyny może się różnić u ludzi w zależności od:
- wieku
- płci
- wagi
- ogólnego stanu zdrowia
- warunków pogodowych
- poziomu aktywności fizycznej
- ciąży lub karmienia piersią
Dla osób z trudnością spożywania zwykłej wody poleca się picie:
- wody z plastrami np. cytryny lub ogórka
- wodę mineralną bez cukru
- koktajle z owoców i warzyw
- bezkofeinową herbatę ziołową
- zupy o niskiej zawartości sody
Trzeba pamiętać, że organizm absorbuje płyny także z pokarmu, zwłaszcza z owoców i warzyw. Oto wzór, do którego warto się stosować przy wyznaczeniu dziennej ilości wody jaką należy przyjąć:
Twoja waga w kilogramach: ______ podzielona przez 30 = ______ litrów wody na dzień
Dodatkowo, poleca się postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami, by pozostawać stale nawodnionym:
- Pić wodę w momencie uczucia pragnienia. Organizm wysyła w ten sposób sygnał, że potrzebuje uzupełnienia płynów
- Pić więcej wody w czasie wzmożonego wysiłku fizycznego, w czasie choroby z wysoką gorączką, wymiotami, albo biegunką
- Nosić ze sobą butelkę wody podczas wykonywania codziennych aktywności tak, aby była zawsze pod ręką
- Zrezygnować z picia przesłodzonych napojów, alkoholu, napojów energetycznych
