Artykuł sponsorowany
Pulsoksymetr w nieinwazyjny sposób mierzy poziom natlenienia krwi oraz puls, czyli częstotliwość pracy serca. Urządzenie wykorzystywane jest głównie w szpitalach i karetkach pogotowia. Prosty mechanizm działania sprzętu oraz fakt, że pulsoksymetr pomaga w monitorowaniu stanu pacjentów z COVID-19, sprawia, że coraz częściej korzysta się z niego również w warunkach domowych. Jak odczytywać dane z pulsoksymetru i jakie są normy saturacji?
Czym jest pulsoksymetr i jak z niego korzystać?
Pulsoksymetr to urządzenie elektroniczne złożone z jednostki centralnej i czujnika. Drugi z elementów ma wbudowany nadajnik światła czerwonego i podczerwonego, a także fotodetektor. Sprzęt sprawdza, w jakim stopniu czerwone krwinki w naczyniach włosowatych pochłaniają promieniowanie pochodzące z nadajnika. Fotodetektor mierzy z kolei wracający sygnał składający się ze stałej i zmiennej (czyli pulsującej). Druga ze składowych mówi o absorbancji krwi tętniczej, która pulsuje. Na podstawie uzyskanych danych urządzenie prezentuje wynik w procentach określający stopień nasycenia tlenem hemoglobiny. Sprzęt mierzy również puls badanej osoby.
W jaki sposób korzystać z aparatu? Pulsoksymetr zwykle nakłada się na palec dłoni lub stopy. Urządzenie można założyć również na skrzydełko nosa, małżowinę uszną czy czoło. W przypadku noworodków czujniki umieszcza się na nadgarstku albo stopie. Z aparatu korzysta się w celu rozpoznania rozwijającej się niewydolności oddechowej, kontrolowania funkcji życiowych matki i dziecka, w okresie pooperacyjnym, w czasie zabiegów ze znieczuleniem ogólnym oraz kwalifikując pacjentów do tlenoterapii. Sprawdzenie saturacji bywa konieczne podczas wykonywania bronchoskopii, przy wentylacji jednego z płuc albo przy znieczulaniu dziecka.
Jak odczytywać wyniki pomiarów pulsoksymetrem? W przypadku osób dorosłych i zdrowych prawidłowe wartości mieszczą się w przedziale 95-98%. U noworodków i dzieci prawidłowy wynik wynosi 91-96%, a u seniorów powyżej 70 roku życia – 94-98%.
Kiedy martwić się wynikiem pomiarów?
Nieprawidłowe i niepokojące są wyniki poniżej przedstawionych norm. Ponadto wskaźnik saturacji poniżej 90% informuje o rozwoju niewydolności oddechowej. Z kolei wyniki na poziomie 99-100% pojawiają się przy tlenoterapii. Warto pamiętać, że interpretacja badania pulsoksymetrem powinna być uzależniona nie tylko od wieku pacjenta, ale również od występowania u niego chorób współistniejących, np. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
Sprawdzanie saturacji może ostrzec przed niedotlenieniem (hipoksemią), kiedy to w krwi tętniczej znajduje się za mało tlenu. Niewystarczające natlenienie może wpłynąć negatywnie na pracę narządów wewnętrznych, a nawet doprowadzić do śmierci. Regularne korzystanie z pulsoksymetru pozwala na szybką reakcję w przypadku uzyskania wyników poniżej normy. Warto upewnić się, że pomiar został wykonany prawidłowo i powtórzyć badanie. Jeżeli poziom natlenienia krwi nadal jest niski, koniecznie trzeba wezwać pomoc lekarską. Niezbędna może okazać się tlenoterapia.
O czym pamiętać, stosując pulsoksymetr?
Podczas pomiaru urządzeniem trzeba pozostawać w bezruchu. Przynajmniej 10 minut przed badaniem nie należy wykonywać czynności wymagających wysiłku. Palce rąk powinny być ciepłe. Jeśli są zimne, należy przez chwilę je pocierać, aby móc przeprowadzić badanie w optymalnych warunkach. Ponadto trzeba pamiętać, że lakier znajdujący się na paznokciach, podobnie jak sztuczne paznokcie, może zafałszować wynik testu saturacji.
Sprawdzanie natlenienia krwi pozwala szybko rozpoznać występowanie ewentualnych problemów zdrowotnych. Warto pamiętać o obowiązujących normach wskaźników saturacji oraz prawidłowym sposobie wykonywania pomiarów, aby móc w porę zareagować, gdy uzyska się niepokojące odczyty.
