Ludzie krajów nordyckich, inaczej mówiąc skandynawskich, są najszczęśliwszymi ludźmi na świecie. Konsekwentnie rok po roku zajmują czołowe miejsca w światowych rankingach, jeśli chodzi o poczucie szczęścia i zadowolenia z życia.
Termin „nordyckie” odnosi się do wszystkiego, co należy do Norwegii, Islandii, Finlandii, Danii lub Szwecji. Te północnoeuropejskie kraje są znane nie tylko ze swojego zimnego klimatu, ale także ze względu na zorientowany na zdrowie sposób życia. W rzeczywistości kraje te praktykują takie filozofie jak „hygge”, co oznacza rozwijanie poczucia zadowolenia, „lagom” – robienie rzeczy w odpowiedniej ilości, oraz „friluftsliv”, czyli spędzanie czasu na łonie natury.
Co więcej, stosują te filozofie nawet do swojej diety.
Według badań, nordycka dieta hamuje niektóre z najpoważniejszych problemów zdrowotnych, jakim powinna zapobiegać dobra dieta: zespół metaboliczny, choroby serca, cukrzyca, stan zapalny i otyłość.
Niektórzy twierdzą nawet, że jest to najzdrowsza dieta na świecie – nawet zdrowsza niż dieta śródziemnomorska. Jak więc naprawdę wygląda dieta nordycka?
Dieta nordycka a dieta śródziemnomorska
Dwie najzdrowsze diety na świecie, dieta nordycka i śródziemnomorska mają wiele wspólnego, ale także kilka różnic.
Dieta nordycka
Ludzie, którzy przestrzegają diety nordyckiej, preferują spożywanie produktów ekologicznych. Lubią włączać sezonowe owoce i warzywa do posiłków, a na ogół wolą jeść więcej dzikiej żywności. Jeśli chodzi o mięso, wybierają wysokiej jakości mięso (tj. karmione trawą, mięso organiczne), ale jedzą go mniej niż produktów pochodzenia roślinnego, bogatego w błonnik. Mają tendencję do unikania dodatków do żywności.
Zarówno dieta nordycka, jak i ludy skandynawskie, promują dobrostan zwierząt, wytwarzanie mniejszej ilości odpadów oraz spożywanie żywności tradycyjnej, zrównoważonej i pochodzącej z lokalnych źródeł.
Dieta Nordycka ma ścisłe zasady dotyczące tego, co jeść często, czego jeść mniej i jakich pokarmów unikać. Oto prosty przewodnik dotyczący stosowania tej przyjaznej dla środowiska diety:
- Pokarmy, których należy jeść więcej: owoce i jagody, warzywa, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste, ziemniaki, orzechy, nasiona, chleb żytni, owoce morza, niskotłuszczowy nabiał, zioła i przyprawy
- Pokarmy, których lepiej jeść mniej: dziczyzna, jaja z wolnego wybiegu, ser i jogurt
- Pokarm, które należy spożywać rzadko: inne czerwone mięsa i tłuszcze zwierzęce
- Żywność, której należy unikać całkowicie: słodkie pokarmy i napoje, cukier, przetworzone mięso (wędliny, kiełbasy, etc.), dodatki do żywności i fast foody
Dieta śródziemnomorska
Nordycka dieta i dieta śródziemnomorska mają wiele podobieństw. Na przykład dieta śródziemnomorska to raczej wzór żywienia niż ustrukturyzowana dieta. Nie ogranicza liczby kalorii – po prostu mówi co jeść, a czego nie. Choć dieta śródziemnomorska nie służy, aby schudnąć, może być pomocna w osiągnięciu tego celu. Szczególnie w połączeniu z regularnymi ćwiczeniami i zdrowym stylem życia.
Podobnie jak dieta nordycka, dieta śródziemnomorska kładzie nacisk na jedzenie większej ilości owoców, warzyw, produktów pełnoziarnistych, fasoli, orzechów, roślin strączkowych, ziół i przypraw, owoców morza i oliwy z oliwek. W międzyczasie umieszcza jaja, drób, ser i jogurt w kategorii jedzenia w umiarkowanej ilości, a czerwone mięso i słodycze pod kategorią rzadko spożywanych produktów. Dieta śródziemnomorska pozwala również na spożywanie czerwonego wina – kieliszka dziennie dla kobiet i nie więcej niż dwóch dla mężczyzn. Jednak tylko wtedy, gdy nie ma do tego żadnych medycznych przeciwwskazań. Dodatek ten wynika z obecności resweratrolu w czerwonym winie. Resweratrol jest antyoksydantem znajdującym się w skórce winogron. Według badań może pomóc zmniejszyć ryzyko chorób serca i raka.
Różnica między obiema dietami
Główna różnica między dietą śródziemnomorską a dietą nordycką leży w olejach, których się używa. Ta pierwsza promuje oliwę z oliwek, a druga olej rzepakowy, który jest powszechnie stosowany w kuchni nordyckiej. Oba oleje są często używane do gotowania, jednak to oliwa z oliwek uważana jest za zdrowszą. Oliwa z oliwek jest bogata w antyoksydanty, które wspierają zdrowie serca na wiele sposobów. Aby uzyskać jeszcze zdrowszy wybór, eksperci zalecają stosowanie oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia. Jest ona mniej rafinowana niż zwykła oliwa z oliwek.
Dieta nordycka ma przewagę nad dietą śródziemnomorską, jeśli chodzi o pozyskiwanie żywności. W przeciwieństwie do śródziemnomorskiego podejścia „bez dyrektyw”, jeśli chodzi o źródła żywności, dieta nordycka kładzie nacisk na konsumpcję zrównoważonej i ekologicznej żywności. Ma to ogromne znaczenie nie tylko dla zdrowia konsumentów, ale także środowiska i charakteru produkcji żywności. Liczne badania sugerują również, że dieta nordycka może zmniejszyć czynniki ryzyka chorób serca, takie jak wysoki poziom trójglicerydów. Dieta Skandynawów może również zmniejszyć stan zapalny w tkance tłuszczowej, która jest powiązana z otyłością i zespołem metabolicznym.
Podsumowanie
Dieta śródziemnomorska i dieta nordycka kładą nacisk zarówno na spożywanie pokarmów pochodzenia roślinnego, jak i unikanie przetworzonej żywności i czerwonego mięsa. Jeśli jesteś skłonny podążać za dietą nordycką, zastąp olej rzepakowy zdrowszą oliwą z pierwszego tłoczenia, a najlepiej olejem Capite Humorem, aby uzyskać dodatkową korzyść z przeciwutleniaczy zdrowych dla serca. Dodatkowo ten olej ma wyjątkowy stosunek kwasów Omega-3 do Omega-6, bo wynosi on 1:1! Czyli jest absolutnie niespotykany. Ma też delikatny smak i nadaje się do spożycia zarówno w sałatkach jak też bezpośrednio z łyżki. Oczywiście nie nadaje się do podgrzewania.
Dieta srodziemnomorska zapobiega chorobom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera i Parkinsona. Skladniki diety chronia mozg przed starzeniem sie i wspomagaja funkcjonowanie ukladu nerwowego .
Próbowałem już wielu rodzajów kuchni z racji wykonywanego zawodu kucharza. Cenię sobie kuchnię nordycką, a obecnie moim nowym zamiłowaniem jest kuchnia indyjska. Ileż można wspaniałych smaków osiągnąć dzięki różnorodnym przyprawom i ziołom.
Z mojego punktu widzenia dieta nordycka wydaje się ciekawa, ale raczej nie jestem przekonany do jej rygorystycznych zasad. Unikanie cukru i przetworzonej żywności brzmi sensownie, ale czy naprawdę konieczne jest całkowite wyeliminowanie słodyczy? Zastanawiam się, czy to nie przesada. Próbowałem kiedyś trochę ograniczyć mięso, ale nie czuję się po tym najlepiej – brakuje mi różnorodności. Może warto podchodzić do niej bardziej elastycznie i korzystać z jej zasad jako inspiracji, a nie sztywnych reguł.
Od kilku miesięcy staram się wdrożyć elementy diety nordyckiej, głównie postawiając na sezonowe produkty i ekologiczne rozwiązania. Muszę przyznać, że moje samopoczucie znacznie się poprawiło, a ilość stanów zapalnych w organizmie wydaje się mniejsza. Co ciekawe, zaczęłam też zwracać większą uwagę na jakość mięsa i tłuszczów – wybieram rzepakowy olej i dzikie ryby. Na razie nie rezygnuję z ulubionych słodyczy, ale ograniczam je do minimum – mam nadzieję, że jest to krok we właściwym kierunku!
Słyszałem sporo o nordyckiej diecie, ale nie przekonuje mnie do końca jej założenie, bo obecnie nie jestem fanem sezonowych warzyw i owoców. Uważam, że nie trzeba się sztywno trzymać wszystkiego, skoro w mojej diecie dobrze się czuję, a dodatkowo lubię eksperymentować z kuchnią śródziemnomorską. Czasami przesadzanie z ekologią i lokalnym pochodzeniem wydaje się trochę przesadzone – ważne, żeby po prostu jeść zdrowo, a nie całkowicie rezygnować z ulubionych produktów.