Pierniczki bezglutenowe możesz upiec z mąki gryczanej, bez dodatku mąki pszennej. W tym przepisie korzenny smak zapewniają cynamon, kardamon, imbir i goździki, a słodycz – syrop klonowy oraz cukier kokosowy. Cienko rozwałkowane ciasteczka pieką się około 5 minut. Jeśli przygotowujesz je dla osoby z celiakią, wybierz mąkę oznaczoną jako bezglutenowa i zadbaj o czyste przybory: naturalny brak glutenu w gryce nie chroni produktu przed zanieczyszczeniem podczas produkcji.
Jakie składniki są potrzebne na pierniczki bezglutenowe?
Podstawą ciasta jest mąka gryczana, która nadaje pierniczkom charakterystyczny smak. Przyprawy warto odmierzyć przed rozpoczęciem pracy, ponieważ dodaje się je do podgrzewanego syropu. Podane ilości mąki i cukru są miarami objętości, a nie masy – nie należy traktować 100 ml cukru jak 100 g.
- 100 g zimnego masła
- 100 ml syropu klonowego
- 100 ml cukru kokosowego (około ⅓ szklanki i 1 łyżka)
- 1 łyżka cynamonu
- 1 łyżeczka mielonego kardamonu
- 1 łyżeczka mielonego imbiru
- ½ łyżeczki mielonych goździków
- 2 jajka
- 1 łyżeczka sody oczyszczonej
- 450 ml mąki gryczanej (około 1¾ szklanki)
Gryka nie jest odmianą pszenicy i naturalnie nie zawiera glutenu. National Celiac Association zwraca jednak uwagę, że mąka gryczana może mieć kontakt ze zbożami zawierającymi gluten podczas produkcji. Przy celiakii sprawdź oznaczenie na opakowaniu, zamiast kierować się wyłącznie nazwą składnika [1].
Jak przygotować i upiec pierniczki z mąki gryczanej?
Najpierw podgrzej syrop, cukier i przyprawy, a następnie połącz je z masłem, jajkami, sodą i mąką. Ciasto powinno odpocząć w lodówce przez noc – po schłodzeniu łatwiej je rozwałkować i wycinać. Piecz cienkie pierniczki krótko, obserwując je już po kilku minutach.
1.Włóż do garnka syrop klonowy, cukier kokosowy i wszystkie przyprawy. Podgrzewaj na małym ogniu przez kilka minut, mieszając, aż cukier się rozpuści. Nie doprowadzaj mieszanki do intensywnego wrzenia.
2. Zdejmij garnek z kuchenki. Dodaj pokrojone w kostkę zimne masło i mieszaj, aż się rozpuści.
3. Przed dodaniem jajek upewnij się, że masa jest letnia, a nie gorąca. Zimne masło pomaga ją schłodzić, ale nie zawsze wystarcza. Wbij jajka, dodaj sodę i dokładnie wymieszaj.
4. Wsyp mąkę gryczaną i połącz składniki. Pozostaw ciasto do ostygnięcia, przykryj je i włóż do lodówki na noc.
5. Rozwałkuj schłodzone ciasto na grubość około 2-3 mm i wytnij dowolne kształty. Jeśli się klei, wałkuj je partiami między dwoma arkuszami papieru do pieczenia.
6. Ułóż pierniczki na blasze wyłożonej papierem. Piecz w piekarniku nagrzanym do 200°C przez około 5 minut. Czas zależy od wielkości ciastek i piekarnika, dlatego obserwuj ich brzegi. Po wyjęciu pozostaw je na blasze do lekkiego przestudzenia.
Co zrobić, żeby pierniczki dobrze się wycinały?
Najbardziej pomaga nocne chłodzenie ciasta oraz wałkowanie go małymi partiami. Mąka gryczana nie tworzy takiej struktury jak mąka pszenna, dlatego ciasto może być bardziej kruche. Jeśli po wyjęciu z lodówki jest twarde, pozostaw je na kilka minut w temperaturze pokojowej, zanim zaczniesz pracę.
Nie dosypuj od razu dużej ilości mąki do klejącego się ciasta – może to sprawić, że upieczone pierniczki będą suche. Spróbuj najpierw wałkowania między arkuszami papieru. Przy cienkich ciastkach szczególnie ważne jest też pilnowanie piekarnika: minuta różnicy może wpłynąć na stopień wypieczenia.
Jeśli szukasz innych pomysłów na wypieki, zajrzyj do artykułu o tym, jak cieszyć się słodyczami w zdrowy sposób. Ten przepis nie jest wegański, ponieważ zawiera masło i jajka. Na blogu znajdziesz też przepisy na dania główne i czekoladowe brownie.
Czy te pierniczki są bezpieczne dla osoby z celiakią?
Mogą być odpowiednie dla osoby z celiakią, jeżeli wszystkie użyte składniki są bezglutenowe i nie dojdzie do kontaktu z glutenem podczas przygotowania. Sama zamiana mąki pszennej na gryczaną nie wystarcza. Sprawdź etykiety, a przed pieczeniem dokładnie umyj blat, wałek, foremki i inne przybory.
| Wybór mąki | Co warto wiedzieć przy celiakii? |
|---|---|
| Mąka gryczana oznaczona jako „bezglutenowa” | Jest właściwym wyborem do tego przepisu, pod warunkiem sprawdzenia także pozostałych składników i uniknięcia zanieczyszczenia w kuchni. |
| Mąka gryczana bez takiego oznaczenia | Gryka naturalnie nie zawiera glutenu, ale brak oznaczenia nie daje pewności co do kontaktu mąki z innymi zbożami podczas produkcji. |
| Mąka pszenna | Zawiera gluten i nie nadaje się do przygotowania pierniczków dla osoby z celiakią. |
Na etykiecie sprawdź również przyprawy, sodę, syrop i pozostałe składniki. Zgodnie z przepisami UE określenie „bezglutenowy” może być stosowane, gdy żywność zawiera nie więcej niż 20 mg glutenu na kilogram produktu [2].
Jak przechowywać gotowe pierniczki?
Po upieczeniu pozostaw pierniczki do całkowitego wystudzenia, a potem przełóż je do szczelnego pojemnika. Przechowuj je w suchym miejscu i chroń przed wilgocią. Ciasteczka można przygotować wcześniej na świąteczne spotkanie, ale przed podaniem sprawdź ich wygląd, zapach i smak.
Pamiętaj, że bezglutenowe nie znaczy pozbawione cukru: pierniczki zawierają zarówno syrop klonowy, jak i cukier kokosowy. Przy alergii na jajka lub mleko ten przepis również nie będzie odpowiedni bez zmian składników.
Zdjęcie i przepis stanowiący inspirację: The Queen of Delicious – Gluten-Free Buckwheat Gingerbread Cookies.
Źródła i materiały merytoryczne
Poniższe materiały wyjaśniają, dlaczego gryka może być składnikiem diety bezglutenowej i dlaczego przy celiakii trzeba zwracać uwagę na oznaczenia produktów. Przywołane strony mają charakter informacyjny; podstawę podanego progu dla żywności oznaczonej jako bezglutenowa stanowi wskazany akt prawny Unii Europejskiej.
- National Celiac Association – Is buckwheat gluten-free?
- Nutrition and You – What gluten-free food options are available for people with celiac disease?
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 828/2014
Najczęściej zadawane pytania
Syrop klonowy można zastąpić miodem, ale zmieni się smak pierniczków. Dodawaj go w takiej samej objętości i sprawdź konsystencję ciasta – jeśli będzie zbyt klejące, schłodź je dłużej.
Nie każda mąka bezglutenowa zachowuje się tak samo, dlatego zamiana może zmienić konsystencję ciasta. Przy celiakii wybierz produkt z oznaczeniem „bezglutenowy” i użyj mieszanki przeznaczonej do wypieków.
Ciasto najlepiej schłodzić w lodówce przez noc, aby stwardniało i łatwiej się wałkowało. Jeśli po wyjęciu jest bardzo twarde, pozostaw je na kilka minut w temperaturze pokojowej.
Rozwałkuj ciasto na grubość około 2-3 mm. Cienkie pierniczki pieką się szybko, dlatego obserwuj ich brzegi, żeby ich nie przypalić.
Tak, ciasto można przygotować dzień przed pieczeniem i przechować pod przykryciem w lodówce. Schłodzone ciasto łatwiej rozwałkować i wycinać z niego kształty.
Nie, ten przepis na pierniczki bezglutenowe zawiera masło i jajka. Nie będzie też odpowiedni dla osób uczulonych na mleko lub jaja bez zmiany składników.
Nie, pierniczki zawierają syrop klonowy i cukier kokosowy. Określenie „bezglutenowe” informuje o braku glutenu, a nie o braku cukru.
