Dla wielu osób nic nie zrówna się ze smakiem świeżutkiej kromki chleba z masłem. Jeśli jednak chcesz utrzymać swój mózg w jak najlepszym stanie, to niestety chleb nie jest najlepszym wyborem. Dziesięciolecia badań pokazują, że gluten może mieć szereg niekorzystnych skutków dla zdrowia mózgu. A nowe badania – że białko to faktycznie hamuje przepływ krwi do mózgu. To ważna wiadomość dla każdego, kto zmaga się z tzw. mgłą mózgową po posiłku glutenowym.
Gluten to białko występujące w wielu zbożach, które nadaje strukturę, konsystencję i działa jak „klej”, który trzyma wszystko razem. Do zbóż zawierających gluten zaliczają się: pszenica, jęczmień, żyto i pszenżyto. Ale gluten można znaleźć także w wielu nieoczekiwanych miejscach, od przekąsek po zupy i przetworzone mięsa.
Powszechnie wiadomo, że gluten ma negatywny wpływ na osoby z celiakią lub nadwrażliwością na gluten. Odkrycie, że gluten może powodować niekorzystne skutki zdrowotne u osób niewrażliwych jest dość szokujące.
Gluten w mózgu
Sayer Ji, założyciel Green Med Info, donosi, że ponad 60 lat badań wiązało spożycie glutenu z początkiem schizofrenii. W 1954 r. naukowcy odkryli, że przestrzeganie diety bezglutenowej jest skuteczną strategią w łagodzeniu lub całkowitym wyleczeniu przypadków schizofrenii.
Od tego czasu, większość badań nad wpływem glutenu na mózg skupia się na związku między glutenem a osią jelitowo-mózgową. Ale, jak donosi Ji, istnieje coraz więcej badań wskazujących na inną możliwą przyczynę: gluten odcina dopływ krwi do mózgu.
Według badań Ji, dowody na to, że gluten wpłynął na przepływ krwi w mózgu, pojawiły się w studium przypadku z 1997 roku. W badaniu, 33-letnia pacjentka z rozpoznaniem „zaburzenia schizofrenicznego” wykazywała objawy nietolerancji glutenu, w tym biegunkę i utratę wagi. Pacjentka przeszła także prześwietlenie mózgu, podczas którego wykryto spadek przepływu krwi do kory czołowej.
„Dieta bezglutenowa zaowocowała nie tylko normalizacją uszkodzonych jelit i poziomu autoprzeciwciał, ale także powrotem przepływu krwi do kory czołowej i ustąpieniem objawów schizofrenicznych” – informuje Ji.
W 2004 r. przeprowadzono bardziej szczegółowe badania kontrolne. Włoscy naukowcy przebadali 15 pacjentów z celiakią, którzy przez jeden rok stosowali dietę bezglutenową, 15 pacjentów z celiakią, którzy nie byli leczeni i 24 zdrowych ochotników bez celiakii. Drugie badanie ponownie wykazało, że dzięki diecie bezglutenowej zwiększył się przepływ krwi do mózgu u pacjentów z celiakią.
„Jeśli konsumpcja pszenicy, za pośrednictwem jakiegoś nieznanego jeszcze mechanizmu, zakłóca przepływ krwi do mózgu u podatnych osób, a w rezultacie zakłóca funkcje wykonawcze mózgu, powstrzymanie się od jej spożywania powinno być uważane za rozsądne zachowanie zapobiegawcze, zakładając, że chcemy zachować te krytyczne funkcje związane z moralnością, poznaniem i odpowiedzialnością społeczną ”- twierdzi Ji.
Inne potencjalne zagrożenia związane z glutenem
Gluten jest związany z szerokim wachlarzem niekorzystnych skutków, zwłaszcza jeśli chodzi o mózg. Redukcja przepływu krwi do mózgu opisana w ostatnim artykule Ji wydaje się doskonale pasować do objawów opisywanych przez wrażliwe osoby, które przypadkowo spożyły gluten. Tzw. mgła mózgowa, trudności z koncentracją i migrenowe bóle głowy to niektóre z symptomów opisywanych przez pacjentów – i trudno się nie zastanawiać, czy te objawy mogą być również związane ze zmniejszeniem przepływu krwi do mózgu.
Bezsenność, lęk i depresja są również szeroko zgłaszanymi objawami u pacjentów z nadwrażliwością na gluten lub celiakią. Ale gluten może mieć również niekorzystny wpływ na ludzi, którzy nie wydają się wykazywać „tradycyjnych” oznak nietolerancji. I wiele z tych skutków ubocznych może nigdy nie być przypisanych ich rzeczywistej przyczyny.
Jak sprawdzić czy Ty jesteś wrażliwy na gluten?
Oczywiście gluten może nie być przyczyną wszystkich Twoich problemów. Jednak warto sprawdzić, poprzez wyeliminowanie go z diety na jakiś czas, czy nie należysz akurat do grupy osób, u których gluten powoduje niepożądane objawy.
Dlatego spróbuj porzucić wszelkie produkty zawierająca gluten na około 2 tygodnie. Już po pierwszym tygodniu wiele osób zauważy różnice: może to być poprawienie pracy jelit, więcej energii, brak uczucia zgagi, zniknięcie wysypek – u każdego efekty mogą być inne. Warto sprawdzić. A jest naprawdę sposób produktów, którymi można zastąpić chleb: mogą być to chociażby kasze. Uważaj z kolei na pieczywo bezglutenowe: ono, choć rzeczywiście może być pozbawione glutenu to potrafi zawierać niemal całą tablicę Mendelejewa….
Poniewaz zboza, ktore uprawiano powiedzmy 30-40 lat temu zawieraly go znacznie mniej niz teraz. Obecne zboza przeszly dramatyczna droge zmian genetycznych, majacych poprawic wydajnosc z hektara. Poza tym co nie jest znane ale piekarze dodaja gluten do maki jako srodek spulchniajacy. Prosze o tym poczytac.
intrygujące
A może jakieś odnośniki do tych badań? Nie mam co prawda celiakii, ale NCGS.
Zastanawiam się, czy eliminacja glutenu na stałe ma sens dla osoby, która nie ma diagnozowanej celiakii ani nietolerancji. Po przeczytaniu artykułu trochę mnie to zaniepokoiło, bo często jem chleb i faktycznie czasem po nim czuję się „mętna” w głowie. Czy ktoś mógłby podpowiedzieć, jak bezpiecznie przeprowadzić taką dietę eliminacyjną, żeby nie zaszkodzić sobie innym niedoborem? I czy taki proces może trwać dłużej niż zalecane 2 tygodnie? Trochę brakuje mi konkretów w temacie dawkowania albo jakichś wskazówek praktycznych.
Mam za sobą rok bez glutenu i mogę śmiało powiedzieć, że to była jedna z najlepszych decyzji w moim życiu. Nie tylko zniknęły u mnie migreny, ale naprawdę mój mózg zaczął działać sprawniej — lepsza koncentracja, mniej stanów lękowych, więcej energii. Początki były ciężkie, bo niełatwo było znaleźć zamienniki ulubionych potraw, ale sklepy ze zdrową żywnością naprawdę pomagają. Dziwne, że tak późno się dowiedziałam o tym, jak bardzo gluten wpływa na nasz mózg, szczególnie w kontekście przepływu krwi. Jestem przekonana, że ta wiedza powinna być znana powszechnie, nie tylko wśród chorych na celiakię.
Zawsze podchodziłem sceptycznie do wszelkich diet eliminacyjnych, ale ten tekst dał mi do myślenia. Powiedzcie, czy to prawda, że gluten może zmniejszać przepływ krwi do mózgu u osób bez celiakii? Może dlatego po kanapce na szybko czuję się później jak w jakimś ciągu mgły, ciężko mi się skupić? Trochę dziwne jest dla mnie tłumaczenie tego zjawiska, pewnie jest więcej czynników, a gluten to taki „kozioł ofiarny”. Chętnie bym przeczytał jakieś porządne badania naukowe, bo bez nich trudno mi się przekonać do trwałej rezygnacji ze względu na wygodę i smakowość pieczywa.