Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe a w szczególności omega 3 powinny być obecne w naszej diecie począwszy od życia płodowego, aż po śmierć. Dlaczego? Postaramy Ci się to wyjaśnić w tym artykule.
Trochę teorii
Już na początku, aby uniknąć pewnych nieporozumień w nazewnictwie trochę teorii. Nienasycone kwasy tłuszczowe są to kwasy tłuszczowe zawierające wiązania podwójne. Należą do nich grupy: omega 3 (ALA, EPA, DHA), omega 6 (LA, CLA, GLA) i omega 9. Wśród NKT wyróżnia się grupę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które są niezbędnym elementem diety człowieka, a nie są syntezowane przez nasze organizmy (mogą je syntezować jedynie rośliny i część zwierząt) i dlatego nazywamy je Niezbędnymi Nienasyconymi Kwasami Tłuszczowymi (NNKT, ang. EFA – Essential Fatty Acid). Ważniejsze NNKT u człowieka to:
- kwas linolowy (LA)
- kwas linolenowy (ALA)
Z tych kwasów tłuszczowych nasz organizm może wytworzyć inne potrzebne mu kwasy tłuszczowe i tak np. z ALA – EPA i DHA, które zapewne znane są szerszemu gronu osób.
Tyle teorii. W tym artykule skoncentrujemy się na omega 3 i omega 6, a zwłaszcza na omega 3 (w szczególności typu ALA) i jego roli w codziennej diecie człowieka. JEDNAK NIE ZAPOMINAJMY: optymalny stosunek spożywanych tłuszczy Omega 6 do Omega 3 powinien wynosić 3:1 – to bardzo, bardzo ważne.
Rola kwasów Omega 3
Kwasy omega 3 są niezbędne i nieocenione w prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu. Omega 3 typu ALA są jednym z podstawowych budulców błony komórkowej, co oznacza, że mają bezpośredni wpływ na to, jak działają organy wewnętrzne człowieka.
Kwasy Omega 3 odgrywają znaczącą rolę dla organizmu już w życiu płodowym, a ich obecność ma wpływ na prawidłowy rozwój dziecka w ciąży, a także samopoczucie jego mamy. Są wykorzystywane do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania mózgu, układu nerwowego i siatkówki oka. Badania naukowe potwierdzają, że mają one wpływ na pracę naszego mózgu już od stadium embrionalnego. Omega 3 wpływają też korzystnie na masę urodzeniową dziecka, a także obniżają ryzyko wystąpienia alergii i zespołu ADHD u dziecka. Są także ważnym czynnikiem zwiększającym odporność i to nie tylko u dzieci. Dlatego niezmiernie ważnym jest, aby były spożywane przez kobiety w ciąży regularnie, bo powoduje to, że rodzą one dzieci bystrzejsze oraz sprawniejsze umysłowo i ruchowo niż dzieci kobiet, które nie włączyły Omega 3 do swojej diety.
Spożywanie kwasu Omega 3 (w szczególności typu ALA) przez całe życie od stadium prenatalnego do starości pomaga nam w myśleniu, a nawet w prostym zapamiętywaniu faktów, co procentuje w późnym etapie naszego życia chroniąc przez demencją czy tez chorobą Alzheimera.
Przez całe życie trzeba uzupełniać braki kwasu alfa-linolenowego także z tego powodu, że jego niedobory w naszej diecie mogą doprowadzić do znaczącego pogorszenia się wzroku i do zwyrodnienia plamki żółtej.
Profilaktycznie
Nie należy tez zapominać o roli, jaką odgrywa kwas Omega 3 w profilaktyce i leczeniu miażdżycy. W odpowiednich proporcjach z kwasem omega 6 neutralizuje „zły” cholesterol we krwi rozrzedzając ją i zapobiegając przyklejaniu się krwinek do wewnętrznych uszkodzonych ścianek naczyń. Zapobiegają w ten sposób powstawaniu zatorów i zakrzepów. Dodatkowo przeciwdziała arytmii.
Kwasy Omega 3 spożywane regularnie wspomagają zwiększenie odporności organizmu. Działają także wspomagająco w leczeniu chorób reumatycznych i stawów czy leczeniu depresji poprawiając nastrój. Stosowanie Omega 3 jest również użyteczne w profilaktyce chorób nowotworowych zmniejszając nawet ryzyko zachorowań na raka.
Gdzie znajdziemy Omega 3?
Jak więc widzisz, zarówno dla dzieci jak i dorosłych ważne jest, aby zapewnić zbilansowaną dietę, w której nie zabraknie kwasów omega 3. Przy czym należy dodać, że warto aby pochodziły one ze źródeł naturalnych i jak najlepszej jakości. Stąd jako źródło omega 3 typu EPA czy DHA, ze względu na duże zanieczyszczenia metalami ciężkimi lub innymi związkami, musimy niestety wyeliminować większość ryb morskich, jak i suplementów Omega 3 z nich wytworzonych. Wyjatkiem są tu ryby pochodzące z zimnych wód morskich, ale aby uzupełnić niedobory kwasów Omega 3 w diecie, należałoby spożywać ryby przynajmniej 3 razy w tygodniu, co ze względu na koszty i przyzwyczajenia żywieniowe Polaków może być ciężkie do spełnienia. Inne źródło tego rodzaju kwasów to tran i algi.
Natomiast źródłem omega 3 typu ALA, z której jak pamiętamy organizm potrafi wytworzyć EPA i DHA, jest na przykład świeży olej lniany, także nasiona lnu i orzecha włoskiego czy coraz bardziej popularne tofu.
Źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych są zbilansowane mieszanki olejowe, które w optymalny sposób tworzą synergię mocy poszczególnych olejów, a także są świetnie zbilansowane jeśli chodzi o ilość Omega 6 w stosunku do 6. Przykładem jest mieszanka LIVER+ wspomagająca pracę wątroby, ale posiadająca wiele, wiele innych właściwości, jak choćby wspomożenie procesów łagodzenia stanów zapalne jelit, czy działanie przeciwzapalne.
–
Nie rozumiem dlaczego margaryna palma jest niewskazana, a olej kokosowy tak polecany. Pewnie chodzi o to, że palma jest utwardzana…
Margaryna jest tłuszczem trans, jest to olej uwodorniony (utwardzony). Organizm wbudowuje go w błonę komórkową, myśląc ze jest olejem roślinnym. Błona komórkowa staje się nie przepuszczalna co skutkuje słabym wchłanianiem składników odżywczych, jak również utrudnione jest wydalanie metabolitów. Staje się komórką zombi. Jest tłuszczem prozapalnym. Olej kokosowy jest tłuszczem nasyconym, naturalnym. Zaburzona jest proporcja omega 6 do omegi 3. To powoduje utajone stany zapalne, które stają się przyczyną większości chorób przewlekłych, cywilizacyjnych. Bez przywrócenia właściwego balansu omega 6 do omega 3 nie mamy szans na wyzdrowienie.
Od kiedy zaczęłam regularnie stosować olej lniany, zauważyłam u siebie poprawę koncentracji i mniejszą suchość skóry. Jednak zastanawiam się, czy codzienna dawka 2 łyżek tego oleju nie jest za duża? Czy ktoś wie, jak długo można bezpiecznie stosować olej lniany bez przerwy? Zależy mi na naturalnej suplementacji, ale nie chcę przesadzić.
Warto pamiętać, że choć suplementacja Omega-3 jest kluczowa, ważny jest także stosunek Omega-6 do Omega-3 – powinien wynosić ok. 3:1. Zbyt dużo Omega-6 (np. z przetworzonych olejów roślinnych) może zaburzyć korzyści wynikające z przyjmowania Omega-3. Zalecam zachowanie równowagi i nie polecam sięgania od razu po wysokie dawki suplementów bez konsultacji z lekarzem. Każdy pacjent jest indywidualny, zwłaszcza osoby z chorobami przewlekłymi.
Próbowałam wprowadzić do diety orzechy włoskie i olej lniany, ale po jakimś czasie niestety zaczęłam mieć problemy żołądkowe i lekkie biegunki. Nie wiem, czy to może być reakcja na te kwasy tłuszczowe, czy po prostu organizm się przestawia? Ktoś miał podobne doświadczenia? Zastanawiam się, czy kontynuować czy może lepiej przejść na gotowe mieszanki olejowe, o których piszecie w artykule.
Od kilku miesięcy biorę tran z zimnych mórz i czuję się zdecydowanie lepiej — mniej zmęczenia, lepszy nastrój, a leczenie stawów naprawdę idzie do przodu. Ludzie nie zdają sobie sprawy, jak dużą rolę omega 3 grają w naszym układzie nerwowym i odporności. Polecam wszystkim, ale radzę wybierać produkty najwyższej jakości, bo bywa dużo tanich, przeterminowanych lub zanieczyszczonych suplementów, które mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc.